Politica 89.8
Σε μια εξαιρετικά αιχμηρή παρέμβαση, που ανοίγει πλέον με άλλους όρους τη συζήτηση για το νέο γήπεδο του ΟΦΗ, η Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Νομού Ηρακλείου, Φανή Κουτσουμπού, μιλώντας στον Politica 89.8, στον Χρήστο Κώνστα και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», αμφισβήτησε ευθέως τη διαδικασία με την οποία έχει προκριθεί μέχρι σήμερα από τη Δημοτική Αρχή η περιοχή Κορώνη Μαγαρά.
Η κ. Κουτσουμπού μίλησε για αποφάσεις που δεν μπορούν να λαμβάνονται «δια βοής», υποστήριξε ότι η επιστημονική και πολεοδομική λογική επιβάλλει να προηγηθεί ο συνολικός σχεδιασμός και μετά η επιλογή της περιοχής, ενώ ήταν ιδιαίτερα σκληρή απέναντι στην πρακτική να υποδεικνύεται μια θέση «με το δάχτυλο» και στη συνέχεια να αναζητείται ο τρόπος με τον οποίο θα προσαρμοστεί εκεί ένα έργο τέτοιου μεγέθους.
Και όταν ρωτήθηκε εάν θεωρεί ότι η επανάληψη πρακτικών που στο παρελθόν οδήγησαν στην απώλεια κοινόχρηστων χώρων θα ήταν «έγκλημα» για την πόλη, η απάντησή της ήταν κατηγορηματική:
«Ναι, ναι. Θα το χαρακτήριζα εγκληματικό για την πόλη».
Παράλληλα, αμφισβήτησε ευθέως το «όλοι συμφωνούν» που έχει χρησιμοποιήσει ο Δήμαρχος Ηρακλείου για τη χωροθέτηση, με μια από τις πλέον χαρακτηριστικές αποστροφές της συνέντευξης:
«Ποιοι όλοι συμφωνούν; Έτσι, δια βοής γίνονται τα σχέδια; Η επιστήμη έτσι επιβραβεύεται; Δια βοής σηκώνουμε το χέρι; Αλίμονο».
Η ίδια μάλιστα προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, εκφράζοντας την προσωπική επιστημονική της εκτίμηση ότι η Κορώνη Μαγαρά δεν επαρκεί για τη σωστή ανάπτυξη ενός σύγχρονου γηπέδου με όλες τις αναγκαίες συνοδευτικές λειτουργίες:
«Προσωπική μου άποψη: εκεί δεν χωράει να αναπτυχθεί σωστά, αν θέλουμε ένα σύγχρονο γήπεδο».
«Η επιλογή φαίνεται να έγινε με βάση τις ανάγκες του ΟΦΗ και όχι της πόλης»
Η Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων ξεκαθάρισε από την αρχή ότι άλλο πράγμα είναι οι ανάγκες μιας ποδοσφαιρικής ομάδας, όσο σημαντική κι αν είναι για το Ηράκλειο και την Κρήτη, και άλλο οι συνολικές ανάγκες της πόλης.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Από το ρεπορτάζ φαίνεται αυτό. Δεν έχουμε άλλα δεδομένα πέρα από το ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε, ότι εν πάση περιπτώσει η επιλογή ήταν κάτω από τον όμιλο του ΟΦΗ, τον όμιλο της συγκεκριμένης ομάδας, και όχι της ανάγκης της πόλης. Προσέξτε το αυτό. Είναι τελείως διαφορετικό ποιες είναι οι ανάγκες της πόλης από ό,τι είναι οι ανάγκες μιας συγκεκριμένης ποδοσφαιρικής ομάδας, που τη σεβόμαστε. Να το ξεχωρίσω αυτό».
Η συγκεκριμένη επισήμανση αποτελεί και τον πυρήνα της παρέμβασης των Αρχιτεκτόνων: το νέο γήπεδο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο ως ένα αθλητικό project, αλλά ως μια τεράστια πολεοδομική παρέμβαση που μπορεί να καθορίσει την εξέλιξη ολόκληρης περιοχής του Ηρακλείου για δεκαετίες.
«Οι χώροι αυτοί αποδίδονται στους κατοίκους-Δεν αποδίδονται σε μια συγκεκριμένη ποδοσφαιρική ομάδα»
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η τοποθέτηση της κ. Κουτσουμπού για το πολεοδομικό καθεστώς της περιοχής και την έννοια του κοινόχρηστου και αθλητικού χώρου.
«Να πάμε να δούμε την περιοχή. Τι ήταν η περιοχή; Τρία οικοδομικά τετράγωνα που ήταν χαρακτηρισμένα ως κοινόχρηστος χώρος και προορίζονταν ως αθλητικός χώρος. Αυτό σημαίνει για ένα πολεοδομικό σχέδιο, για έναν επιστήμονα, ότι αυτοί οι χώροι διαμορφώνονται και αποδίδονται στους κατοίκους. Δεν αποδίδονται σε μια συγκεκριμένη ποδοσφαιρική ομάδα ή οποιαδήποτε άλλη ομάδα. Χαρακτηρίζονται κάτω από τις πολεοδομικές ανάγκες της πόλης, κάτω από τα πολεοδομικά πρότυπα που απαιτούνται».
Και όταν τέθηκε το επιχείρημα ότι ο Δήμος παρουσιάζει την περιοχή ως πολεοδομικά χαρακτηρισμένη για αθλητικές δραστηριότητες, η απάντησή της ήταν απολύτως συγκεκριμένη:
«Για αθλητικές δραστηριότητες για το κοινό. Για το κοινό. Δηλαδή να μπει ένα υπαίθριο γυμναστήριο, να γίνει μια μελέτη…».
«Θα το χαρακτήριζα εγκληματικό για την πόλη»
Η κ. Κουτσουμπού συνέδεσε τη σημερινή συζήτηση με όσα, κατά την άποψή της, έχουν συμβεί διαχρονικά στο Ηράκλειο με την κατάργηση κοινόχρηστων χώρων.
«Δυστυχώς, διαχρονικά στο Ηράκλειο έχουμε καταλήξει –δεν φαίνεται εδώ πέρα στην ανακοίνωσή μας, δεν θελήσαμε να είμαστε τόσο σκληροί– όμως προσωπική μου άποψη, επειδή ήμουν για χρόνια στην Επιτροπή Σχεδίου Πόλης, καταργήθηκαν χώροι κοινόχρηστοι, πράσινα κ.λπ. κάτω από την πίεση των κατοίκων και όχι για το κοινό συμφέρον της πόλης».
Όταν ο Χρήστος Κώνστας τη ρώτησε εάν θεωρεί ότι κινδυνεύει να επαναληφθεί το ίδιο «έγκλημα», απάντησε χωρίς περιστροφές:
«Ναι, ναι. Θα το χαρακτήριζα εγκληματικό για την πόλη. Θα σας πω γιατί. Αυτές οι χρήσεις είναι υπεραστικές. Βγαίνουν έξω από τα όρια της πόλης. Είναι τέτοιες χρήσεις που δρουν δραστικά στην περιοχή, τη διαμορφώνουν, την καθορίζουν και μάλιστα με παράπλευρες χρήσεις οι οποίες δεν εξυπηρετούν καθόλου τις γύρω περιοχές και τους κατοίκους».
«Έχουμε το λιγότερο πράσινο-Πού να πάω το εγγόνι μου βόλτα;»
Η Αντιπρόεδρος των Αρχιτεκτόνων χρησιμοποίησε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την απώλεια του πρασίνου στο οικόπεδο Λυδάκη, την οποία χαρακτήρισε «αμαρτία».
«Έχουμε καταργήσει το πράσινο του οικοπέδου Λυδάκη. Το θυμάστε αυτό; Μία αμαρτία για μένα. Μία αμαρτία. Που δεν αντικαταστάθηκε ποτέ με ένα υπερτοπικό πάρκο που είχε ανάγκη το Ηράκλειο».
Και συνέχισε με ακόμη πιο χαρακτηριστική αναφορά:
«Το Ηράκλειο, αν πάρετε τα standards, έχει το λιγότερο πράσινο από τις περισσότερες ελληνικές πόλεις. Δεν μιλάμε για τις ευρωπαϊκές, μιλάμε για τις ελληνικές. Τους λιγότερους κοινόχρηστους χώρους που θα έχουν όμως εξαρτήματα και χρήσεις για τους κατοίκους. Πείτε μου, πάω εγώ το παιδί μου, το εγγόνι μου τώρα βόλτα. Δεν έχω να το πάω. Ένα πάρκο Γεωργιάδη έχει μείνει. Και αυτό κουτσό. Και κάτι γωνιές από εδώ και από εκεί».
«Ο ίδιος ο Δήμος τα έλεγε- Τι έγινε ξαφνικά;»
Ένα από τα πλέον πολιτικά σημεία της συνέντευξης ήρθε όταν η κ. Κουτσουμπού αναφέρθηκε σε προηγούμενη μελέτη του ίδιου του Δήμου για κοινόχρηστους χώρους.
«Ο ίδιος ο Δήμος, ο ίδιος ο Δήμος, σε συγκεκριμένη μελέτη που αφορούσε 12 κοινόχρηστους χώρους –το λέμε μέσα στην ανακοίνωση– για τη δημιουργία και αναβάθμιση των χώρων αυτών, πίστεψε ότι θα πάει, θα δώσει μελέτη βιοκλιματικής και λοιπά για την αναζωογόνηση των γειτονιών».
Και αμέσως έθεσε το ερώτημα:
«Τι έγινε αυτή η απόφαση; Ξαφνικά τι έγινε αυτή η απόφαση; Πάει κάποιος και λέει “εδώ θα βάλουμε το γήπεδο” με το δάχτυλο; Έτσι γίνονται οι πόλεις για τους ανθρώπους; Έτσι γίνονται οι πόλεις για τα συμφέροντα;»
Για την ίδια, το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι ένα γήπεδο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν ένας απλός αγωνιστικός χώρος:
«Ένα γήπεδο είναι πολύ περισσότερα πράγματα από έναν απλό αγωνιστικό χώρο. Το καταλαβαίνετε».
«Ποιοι όλοι συμφωνούν; Δια βοής γίνονται τα σχέδια;»
Η πλέον ευθεία αμφισβήτηση της μέχρι σήμερα εικόνας που έχει παρουσιάσει η Δημοτική Αρχή ήρθε όταν ο Χρήστος Κώνστας υπενθύμισε τη δήλωση του Δημάρχου ότι «όλοι συμφωνούν» για τη χωροθέτηση.
Η κ. Κουτσουμπού απάντησε:
«Δεν συμφωνεί το σχέδιο. Δεν συμφωνεί το σχέδιο. Πότε μας έδειξε ένα διαφορετικό σχέδιο; Πότε μας έδειξε ένα διαφορετικό πολεοδομικό σχέδιο εκεί στη γειτονιά; Ποιοι όλοι συμφωνούν; Έτσι δια βοής γίνονται τα σχέδια; Η επιστήμη έτσι επιβραβεύεται; Δια βοής σηκώνουμε το χέρι; Αλίμονο. Έχουμε συνηθίσει σε τέτοια πράγματα στο Ηράκλειο, δυστυχώς».
Πρόκειται ίσως για την πλέον ξεκάθαρη αμφισβήτηση της διαδικασίας που έχει ακολουθηθεί μέχρι σήμερα, καθώς η Αντιπρόεδρος των Αρχιτεκτόνων αντιπαραθέτει στην πολιτική συμφωνία που επικαλείται ο Δήμος την ανάγκη ύπαρξης επιστημονικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.
«Τσιμέντο, τεράστιες κερκίδες και ένας κακός χαμός»
Ακόμη πιο σκληρή ήταν η περιγραφή της για τις επιπτώσεις μιας μεγάλης υπερτοπικής εγκατάστασης μέσα στον αστικό ιστό.
«Κρίνεται ένα γήπεδο τέτοιας υπερτοπικής σημασίας ότι θα αναζωογονήσει την περιοχή; Το τσιμεντάρισμα με τις τεράστιες κερκίδες, οι παράπλευρες χρήσεις που θέλουν τουαλέτες, αποδυτήρια… Ένας κακός χαμός αυτό».
Και έθεσε ένα ευρύτερο ερώτημα για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται διαχρονικά το Ηράκλειο:
«Και γιατί έχουμε τη μανία στο Ηράκλειο να βάζουμε όλα μέσα στην πόλη; Γιατί έχουμε αυτή τη μανία;»
«Πληρώσαμε πολεοδομικές μελέτες και δεν σκύβουν να τις δουν»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η κριτική της προς τον Δήμο για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων πολεοδομικών σχεδίων.
«Έχουν πληρώσει τόσες πολεοδομικές μελέτες. Δεν σκύβουν να τις δούνε. Δεν σκύβουν να τις δούνε».
Και συνέχισε:
«Ο ίδιος ο Δήμος έχει υπογράψει και παρακολουθεί έναν σχεδιασμό. Τον έχει υπογράψει. Έχει γίνει νόμος του κράτους. Και τι κάνει ουσιαστικά; Το βάζει στο καλάθι των αχρήστων».
Για να καταλήξει σε μία ακόμη εξαιρετικά σκληρή αποστροφή:
«Αν ο ίδιος ο Δήμος δεν σέβεται τον σχεδιασμό για την πόλη του, θα σεβαστεί ο κάθε ιδιώτης για το σπίτι του και δεν θα κάνει το αυθαίρετο; Αυτή την αυθαιρεσία την ξεκινάει ο ίδιος ο Δήμος. Πώς διαπαιδαγωγεί τους κατοίκους ο Δήμος; Πώς τους διαπαιδαγωγεί;»
«Να φύγει και από τα Καμίνια και από την Κορώνη Μαγαρά»
Η κ. Κουτσουμπού πήγε όμως ακόμη πιο μακριά από την επίσημη ανακοίνωση του Συλλόγου, εκφράζοντας προσωπική θέση και για το πού δεν θα πρέπει να βρίσκεται το γήπεδο.
Αναφερόμενη στη σημερινή εγκατάσταση στα Καμίνια και στη σχέση της με τις κατοικίες της περιοχής, είπε:
«Τι είναι γύρω γύρω από το στάδιο, από το γήπεδο; Σπίτια. Που είναι υποβαθμισμένα. Το φαντάζεστε εκεί να ήταν ένας αθλητικός χώρος υπαίθριος; Να ήταν πράσινο; Να ήταν παιδικές χαρές;»
Και αμέσως μετά:
«Να φύγει. Εγώ θα πω να φύγει και από εκεί, να φύγει και από την Κορώνη. Έχουμε τόσους τόπους γύρω».
«Η επιστήμη δεν απαντάει δια βοής»
Όταν τέθηκε το αυτονόητο ερώτημα «και πού να πάει;», η απάντηση της κ. Κουτσουμπού ήταν ότι αυτό ακριβώς πρέπει να προκύψει μέσα από επιστημονικό σχεδιασμό και όχι από μια πολιτική υπόδειξη.
«Θα κάτσουμε κάτω με το σχέδιο. Η επιστήμη δεν απαντάει δια βοής».
Και εξήγησε αναλυτικά τη διαδικασία που, κατά την άποψή της, θα έπρεπε να ακολουθηθεί:
«Αν ο Δήμος θέλει να συνεχίσει έτσι όπως συνεχίστηκε τόσα χρόνια και καταργήθηκαν τόσοι ελεύθεροι χώροι, τόσο πράσινο, που εν πάση περιπτώσει θα είχαμε μια άλλη πόλη… Θα καθίσουμε κάτω, θα βάλουμε κάτω το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, θα δούμε τους χώρους του Δήμου, θα δούμε ίσως ποιους χώρους μπορεί να απαλλοτριώσει και να πάει εκεί το γήπεδο. Ποιοι είναι προσβάσιμοι εύκολα, πού μπορούν να αναπτυχθούν οι συγκοινωνίες, να πηγαίνουν και να έρχονται και οι αθλητές και οι οπαδοί».
Η ίδια απέφυγε να υποδείξει συγκεκριμένη περιοχή, παρότι έκανε λόγο για δυνατότητες τόσο ανατολικά όσο και –κυρίως– δυτικά του Ηρακλείου.
«Δεν θα μιλήσω συγκεκριμένα. Εμείς χωρίς σχεδιασμό δεν θα προτείνουμε συγκεκριμένα πράγματα. Να δούμε πού θα κοστίσει λιγότερο, πώς είναι προσβάσιμο εύκολα, ποιες συγκοινωνίες μπορεί να αναπτυχθούν, ποια κυκλοφοριακή σύνδεση μπορεί να έχει. Όλα αυτά είναι παράμετροι που πρέπει να τις συνυπολογίσεις».
«Προσωπική μου άποψη: εκεί δεν χωράει»
Και κάπου εκεί ήρθε ίσως η πιο καθαρή προσωπική τοποθέτηση της Αντιπροέδρου του Συλλόγου για την Κορώνη Μαγαρά.
Αφού αναφέρθηκε στην ανάγκη περιβαλλοντικής μελέτης, κυκλοφοριακής εξέτασης, συνδέσεων και συνολικού σχεδιασμού των χρήσεων, δήλωσε:
«Αν πάμε σε μια σωστή μελέτη γηπέδου, εγώ νομίζω ότι εκεί δεν χωράει».
Και όταν της ζητήθηκε να το διευκρινίσει:
«Προσωπική μου άποψη: εκεί δεν χωράει να αναπτυχθεί σωστά, αν θέλουμε ένα σύγχρονο γήπεδο με παράπλευρα γηπεδάκια. Δεν χρειάζονται ίσως; Αυτή η συγκεκριμένη ομάδα δεν έχει και πιο μικρούς; Δεν έχει και πιο μικρές ομάδες που χρειάζονται άλλα γήπεδα; Γήπεδο μπάσκετ; Άλλες λειτουργίες δεν πρέπει να πάνε μαζί;»
Για να καταλήξει:
«Γι’ αυτό σας λέω, θέλει μια μελέτη σοβαρή. Δεν βάζουμε το δάχτυλο και λέμε “εκεί θα πάει”».
«Θέλουμε ο ΟΦΗ να έχει σωστό γήπεδο, γι’αυτό πρέπει να επιλέξεις σωστά»
Η Αντιπρόεδρος των Αρχιτεκτόνων θέλησε πάντως να ξεκαθαρίσει με απόλυτο τρόπο ότι η παρέμβασή τους δεν στρέφεται κατά του ΟΦΗ ούτε κατά της ανάγκης δημιουργίας ενός σύγχρονου γηπέδου.
«Εμείς μιλάμε επιστημονικά. Είπαμε ότι σεβόμαστε τη συγκεκριμένη ομάδα. Είναι σημαντική όχι μόνο για το Ηράκλειο, αλλά για όλη την Κρήτη. Θέλουμε να έχει ένα σωστό γήπεδο».
Και ακριβώς γι’ αυτό, όπως υποστήριξε, απαιτείται διαφορετική προσέγγιση:
«Εγώ πιστεύω ότι αν θέλει να αναπτυχθεί σωστά και να έχει και χώρους πλέον για μελλοντική ανάπτυξη –γιατί πρέπει να το βλέπεις και προοπτικά– θα πρέπει να πάει κάπου αλλού που να έχει μεγαλύτερο χώρο».
«Απορώ πώς δεν έχουν αντιδράσει οι κάτοικοι-Όταν μπουν τα πράγματα σε μια ροή, τότε είναι λίγο αργά»
Η συνέντευξη έκλεισε με μια ακόμη αιχμηρή τοποθέτηση της κ. Κουτσουμπού, αυτή τη φορά προς την ίδια την τοπική κοινωνία.
«Εάν κάποιος είναι καχύποπτος και θεωρεί ότι εμείς δεν σεβόμαστε τη συγκεκριμένη ομάδα και γι’ αυτό βγάζουμε τέτοια ανακοίνωση, εγώ απορώ πώς και οι κάτοικοι δεν έχουν αντιδράσει. Δεν ξέρω. Θα πρέπει και οι κάτοικοι να αντιδράσουν».
Η ίδια απέδωσε τη μέχρι σήμερα απουσία έντονων αντιδράσεων και σε μια ευρύτερη κοινωνική κόπωση:
«Υπάρχει μια γενική μελαγχολία στον κόσμο, πολιτική και κοινωνική θα έλεγα, που δεν αντιδρά σε τίποτα. Παλιότερα αντιδρούσαμε».
Και όταν ο Χρήστος Κώνστας παρατήρησε ότι ίσως πολλοί θεωρούν ακόμη μακρινό το ενδεχόμενο υλοποίησης του έργου, η κ. Κουτσουμπού συμφώνησε με μια φράση που συμπυκνώνει και ολόκληρη την παρέμβαση των Αρχιτεκτόνων:
«Όταν μπουν τα πράγματα σε μια ροή, τότε είναι λίγο αργά».
Αυτό ακριβώς είναι πλέον και το μεγάλο ερώτημα που ανοίγει η δημόσια παρέμβαση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων:
Θα προηγηθούν οι μελέτες και ο επιστημονικός σχεδιασμός και μετά θα αποφασιστεί πού πρέπει να γίνει το νέο γήπεδο του ΟΦΗ ή έχει ήδη επιλεγεί η Κορώνη Μαγαρά και τώρα αναζητείται ο δρόμος για να προσαρμοστεί ο σχεδιασμός πάνω σε μια πολιτικά προειλημμένη επιλογή;
